สรุปการประชุมโครงการสัมมนาทางวิชาการ ครั้งที่ 37 ประจำปี 2569
“การดูแลด้วยหัวใจแห่งวิชาชีพพยาบาล...สู่ความยั่งยืนของระบบสุขภาพ”
(Caring with Heart of Nursing Professional for Sustainable Health Systems)
วันที่ 9 - 11 กันยายน พ.ศ. ๒๕69 เวลา 08.30-16.30 น.
ณ ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาตินงนุชพัทยา จังหวัดชลบุรี
แนวคิดสำคัญ
ความยั่งยืนของระบบสุขภาพไม่ได้หมายถึงเพียงการมีงบประมาณหรือทรัพยากรเพียงพอ แต่หมายถึง ระบบสุขภาพที่สามารถให้บริการที่มีคุณภาพ ปลอดภัย เข้าถึงได้ และตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว โดยไม่สร้างภาระเกินศักยภาพของบุคลากรและทรัพยากรที่มีอยู่
1. บทบาทของพยาบาลต่อความยั่งยืน
พยาบาลเป็นกำลังสำคัญของระบบสุขภาพ เนื่องจากอยู่ใกล้ชิดผู้ป่วย ครอบครัว และชุมชน จึงมีบทบาททั้งในด้าน
- ส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค ลดการเจ็บป่วยที่สามารถป้องกันได้
- ดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่โรงพยาบาลจนถึงบ้านและชุมชน
- ประสานงานทีมสหวิชาชีพ ให้การดูแลมีความต่อเนื่องและไร้รอยต่อ
- พัฒนาคุณภาพและความปลอดภัย โดยใช้ข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์
- ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดความสูญเปล่าและขั้นตอนที่ไม่จำเป็น
2. พยาบาลกับการเปลี่ยนแปลงของระบบสุขภาพ
ระบบสุขภาพกำลังเผชิญความท้าทาย เช่น สังคมผู้สูงอายุ โรคเรื้อรังที่เพิ่มขึ้น ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ เทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และการขาดแคลนบุคลากร
ดังนั้นพยาบาลต้องเปลี่ยนจากบทบาท “ผู้ปฏิบัติงาน” → “ผู้จัดการสุขภาพและผู้นำการเปลี่ยนแปลง” โดยพัฒนาทักษะด้าน
- Digital Health และเทคโนโลยี
- การใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ
- การคิดเชิงระบบ
- การบริหารทรัพยากร
- การทำงานเป็นทีม
- การสร้างนวัตกรรมและ CQI
3. ความยั่งยืนต้องเริ่มจาก “คน”
หัวใจสำคัญคือ บุคลากรสุขภาพต้องมีความสุขและสามารถทำงานได้อย่างยั่งยืน เพราะหากบุคลากรเกิดความเหนื่อยล้า ภาระงานสูง หรือขาดสมดุลระหว่างชีวิตและงาน ย่อมส่งผลต่อคุณภาพและความปลอดภัยของผู้ป่วย
องค์กรจึงควรให้ความสำคัญกับ
Workforce → Well-being → Quality → Patient Safety → Sustainability
4. พยาบาลกับ Green & Sustainable Healthcare
พยาบาลสามารถช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ เช่น
- ลดการใช้วัสดุสิ้นเปลืองที่ไม่จำเป็น
- คัดแยกและจัดการขยะอย่างถูกต้อง
- ลดการใช้พลังงานและน้ำ
- ใช้หลัก Lean ลดขั้นตอนและความสูญเปล่า
- สนับสนุนการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
โดยเฉพาะ ห้องผ่าตัด ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ใช้ทรัพยากรจำนวนมาก พยาบาลสามารถเป็นผู้นำในการพัฒนา Lean OR และ Green OR ได้อย่างเป็นรูปธรรม
5. แนวคิดสำคัญที่ควรนำกลับไปใช้ในหน่วยงาน
“ทำงานให้ดีขึ้น ไม่ใช่เพียงทำงานให้มากขึ้น”
พยาบาลควรตั้งคำถามว่า
อะไรคือสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการจริง ๆ?
อะไรคือความสูญเปล่าในกระบวนการทำงาน?
เราจะใช้เทคโนโลยีและทรัพยากรอย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด?
ทำอย่างไรให้ทั้งผู้ป่วยและบุคลากรได้รับประโยชน์อย่างยั่งยืน?
สรุปสำหรับใช้ปิดการบรรยาย
“พยาบาลไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้บริการสุขภาพ แต่เป็นพลังสำคัญในการออกแบบระบบสุขภาพที่มีคุณภาพ ปลอดภัย ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และยั่งยืน”
Sustainable Healthcare = Healthy People + Healthy Workforce + Healthy Organization + Healthy Environment
