เมตตา เสียสละ รับผิดชอบ

 

 

 

ประชุมทางวิชาการผ่านระบบ Zoom Webinar

เรื่อง “Intermediate care and the role of physical therapists” 

วันที่  13-14 มกราคม 2565

……………………………………………………………………………………………………………………….

การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate care) ที่มีอาการทางคลินิก ผ่านพ้นภาวะวิกฤติและ                   มีอาการคงที่ แต่ยังคงมีความผิดปกติ

ของร่างกายบางส่วนอยู่และมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวัน จำเป็นต้องได้รับบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์โดยทีมสหสาขา

วิชาชีพอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ในโรงพยาบาลจนถึงชุมชน เป็นระยะเวลา 6 เดือน เพื่อเพิ่มสมรรถนะร่างกาย จิตใจ ในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันและลด

ความพิการหรือภาวะทุพพลภาพ รวมทั้งกลับสู่สังคมได้อย่างเต็มศักยภาพ โดยมุ่งเน้น 4 โรคสำคัญ คือ โรคหลอดเลือดสมอง การบาดเจ็บที่สมอง การ

บาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง และ Fracture around hip โดยมีตัวชี้วัดหลัก คือ ร้อยละของผู้ป่วย Intermediate care ได้รับการบริบาลฟื้นสภาพและ

ติดตามจนครบ 6 เดือน หรือจน Barthel index = 20 ก่อนครบ 6 เดือน

การฟื้นฟูสภาพในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke rehabilitation) พบว่า ผู้ป่วยมักมีความผิดปกติเกิดขึ้น ได้แก่ อาการอ่อนแรงครึ่งซีก

อาการชาครึ่งซีก การสูญเสียประสาทสัมผัสการรับความรู้สึก สูญเสียความจำ ภาวะกลืนลำบาก หรือไม่สามารถควบคุมปัสสาวะหรืออุจจาระได้ โดยพบว่า

ผู้ป่วยประมาณ 10% สามารถหายได้เอง ผู้ป่วย 10% ไม่สามารถหายได้และผู้ป่วยอีก 80% สามารถดีขึ้นหรือหายได้จากการฟื้นฟูสมรรถภาพ การฟื้นฟู

สมรรถภาพผู้ป่วยจะเริ่มทำการฟื้นฟูเมื่อผู้ป่วยมีอาการคงที่ โดยเริ่มจากการจัดท่าทาง การออกกำลังกายเพื่อบริหารข้อต่อและเพิ่มความแข็งแรงของ

กล้ามเนื้อ การฝึกนั่ง การฝึกยืน การฝึกเดิน รวมถึงการฝึกการทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ เช่น การใส่เสื้อผ้า การกินข้าว รวมทั้งการป้องกันภาวะแทรกซ้อน

ที่อาจเกิดขึ้นในผู้ป่วย ได้แก่ อาการปวดหัวไหล่ ข้อติด ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ แผลกดทับ เป็นต้น

การฟื้นฟูสภาพในผู้ป่วยโรคบาดเจ็บที่สมอง (Traumatic brain injury rehabilitation) พบว่า ผู้ป่วยมักมีความผิดปกติเกิดขึ้น ได้แก่ อาการ

อ่อนแรง สูญเสียการทรงตัว การมองเห็นลดลง รู้สึกชาที่ใบหน้าหรือแขนขา พูดไม่ได้ จำเหตุการณ์ต่างๆไม่ได้ สับสน มึนงง คิดช้าลง โดยสาเหตุการ

บาดเจ็บเกิดจากแรงกระทบจากภายนอก เช่น ศีรษะถูกวัตถุมากระทบหรือศีรษะ-สมองเกิดการเคลื่อนไหวแบบเร่งและเฉื่อย มักพบว่าผู้ป่วยในกลุ่มนี้มักมี

ปัญหาเรื่องทักษะการวางแผนหรือการตัดสินใจ ความสนใจ ดังนั้นการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยควรจะเป็นการฝึกที่เริ่มจากกิจกรรมง่ายๆ ก่อนและควรใช้

ระยะเวลาที่สั้นและเป็นกิจกรรมที่หลากหลาย เมื่อผู้ป่วยเริ่มมีอาการดีขึ้นควรเริ่มฝึกทักษะในการประกอบกิจวัตรประจำวันต่างๆ

การฟื้นฟูสภาพในผู้ป่วยโรคบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง (Spinal cord injury rehabilitation) พบว่า ผู้ป่วยมักมีความผิดปกติเกิดขึ้น ได้แก่

อาการอ่อนแรงของแขนขาทั้ง 2 ข้าง สูญเสียการรับความรู้สึก ไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันเองได้ เดินไม่ได้ โดยสาเหตุการบาดเจ็บเกิดจาก

อุบัติเหตุหรือการตกจากที่สูง การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยในกลุ่มนี้มีหลักการฝึกได้แก่ การฝึกทำให้ผู้ป่วยดีขึ้น การฝึกเคลื่อนไหวชดเชยและการฝึกแบบ

นำสิ่งอื่นมาทดแทนและการป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ในผู้ป่วย ได้แก่ แผลกดทับ ปัญหาเรื่องการหายใจ มีเสมหะ ท้องผูก อาการปวด การไม่สามารถ

ขับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระเองได้ โดยการฝึกผู้ป่วยจะเริ่มฝึกจากทักษะง่ายๆไปสู่ยากและเน้นการฝึกซ้ำๆ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถเรียนรู้การเคลื่อนไหว

นั้นๆได้

 

 

 โดย: นางสาวสุวภัทร์ เกตุคำ กลุ่มงานเวชกรรมฟื้นฟู โรงพยาบาลบางมูลนาก

© 2022 งานคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ,กลุ่มภารกิจยุทธศาสตร์และการพัฒนา.