การแลกเปลี่ยนเรียนรู้การใช้ PACS/CR/DR


วันที่ 29 พฤษภาคม 2556 ณ ห้องประชุมโรงพยาบาลอุทัยธานี
PACS = Picture Archiving and Communication System เป็นระบบจัดเก็บภาพในระบบดิจิตอล ซึ่งมีทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ ขึ้นอยู่กับขนาดของโรงพยาบาลที่จะเลือกใช้
CR = Computed Radiography เป็นระบบการรับภาพโดยใช้ปฏิกิริยา photoelectric effect
PACS /CR เป็นระบบที่นำมาใช้เพื่อทดแทนระบบการใช้ฟิล์มแบบเดิม เพื่อความสะดวกสำหรับแพทย์ในการอ่านภาพรังสีที่สามารถเปิดดูได้จากคอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน หรือ แท็บแล๊ต นอกจากนั้นแพทยืยังสามารถปรับภาพความขาวดำ วัดขนาด เขียนบรรยายลงบนภาพ และสะดวกมากในระบบ refer ที่รังสีแพทย์สามารถอ่านภาพได้ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ข้อดีด้านอื่นๆ เช่น ลดการใช้สรเคมีในโรงพยาบาลเนื่องจากไม่ต้องใช้น้ำยาล้างฟิล์มทำให้ไม่เป็นภาระสำหรับระบบบำบัดน้ำเสีย ไม่ต้องหาที่จัดเก็บฟิล์ม
การเปลี่ยนมาใช้ระบบนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงสำหรับในหน่วยงานรังสี คือ
1.มี Workflow เปลี่ยนไป เปลี่ยนจากการล้างฟิล์มแบบเดิมมาเป็นระบบการอ่านฟิล์มและจัดเก็บฟิล์มแบบดิจิตอล
2. Technical Setting
- Positioning การจัดภาพที่ดีก็จะได้ภาพรังสีที่ดี ให้จำไว้เสมอว่า ไม่มีระบบไหนที่จะสามารถเปลี่ยนภาพจากการจัดท่าที่ไม่ดีให้เป็นภาพที่ดีได้
- Collimation จะต้องมีการจำกัดขอบเขตของภาพรังสีให้มีขนาดพอดีกับแผ่นรับภาพไม่เปิดใหญ่มากจนเกินไปจะทำให้ภาพที่ไม้ไม่คมชัด
- Grid การใช้ตัวตัดแสงจะทำให้ภาพที่ได้มีความคมชัดมากขึ้น ซึ่งเหมาะสำหรับการถ่ายภาพรังสีที่มีความหนามากกว่า 10 เซนติเมตรขึ้นไป
- Exposure factors การตั้งค่าในการถ่ายภาพที่ดีควรจะลดลงกว่าการใช้ระบบฟิล์ม ซึ่งเป็นผลดีสำหรับผู้ป่วย
จากการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความคิดเห็นของโรงพยาบาลต่างๆในเครือข่ายบริการสุขภาพที่ 3 พบว่า แต่ละจังหวัดเริ่มมีการติดตั้งระบบ PACS /CR เช่น โรงพยาบาลอุทัยธานีใช้อยู่ โรงพยาบาลกำแพงเพชรอยู่ในระหว่างดำเนินกา โรงพยาบาลพิจิตรอยู่ในขั้นตอนการเริ่มวางแผนในการจัดหา ซึ่งไม่น่าจะเกิน 2 ปี สำหรับโรงพยาบาลที่ใช้แล้วยังพบปัญหาในการส่งต่อผู้ป่วยเช่น บางโรงพยาบาลที่ส่งไปยังไม่ได้ใช้ระบบ PACS แพทย์ไม่รับอ่านภาพรังสีจากแผ่นซีดีข้อมูลภาพรังสี ทำให้ต้องจัดหาเครื่องปริ๊นฟิล์มเพื่อการส่งต่อ ซึ่งเรื่องนี้ต้องนำเสนอให้ผู้บริหารทราบต่อไป

นางสาลินี สำเภาทอง
เจ้าพนักงานรังสีการแพทย์ชำนาญงาน