Management for dentoalveolar injury

ฟันน้ำนม

 ทุกกรณี ให้ระวังเรื่องการรับประทานอาหารไม่ให้กระทบกับฟันที่เกิดอุบัติเหตุ และทำความสะอาดด้วยแปรงขนอ่อนหรือสำลีชุบน้ำยาบ้วนปาก 0.1%-0.2% Chlorhexidine gluconate บริเวณที่เกิดอุบัติเหตุวันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 1 สัปดาห์

 - Root fracture ถ้าส่วน coronal เคลื่อนตำแหน่งหรือขยับไม่มาก ให้ปล่อยชิ้นส่วนนั้นไว้ให้กลับเข้าที่ได้เอง

 - alveolar fracture ถ้ารอยหักอยู่บริเวณใกล้ปลายราก อาจจะเกิดหนองหรือรอยโรคปลายรากที่สามารถมองเห็นได้ในภาพถ่ายรังสี

 - Intrusive luxation & Lateral luxation ไม่ควรถอนเลยเพราะอาจจะไปกระทบต่อการสร้างหน่อฟันแท้ได้ ปล่อยไว้ให้กลับเข้าที่ได้เอง

- Avulsion ระวังเรื่องการกลืนชิ้นส่วนของฟัน และติดตามอาการ 6-8 สัปดาห์ ติดตามที่อายุ 6 ปี เรื่องการขึ้นของฟันแท้

ฟันแท้

เน้นเรื่องเทคนิคการถ่ายภาพรังสี หารอยแตกรอยร้าว และที่สำคัญอย่ายึดผลของ EPT test เนื่องจากในระยะเวลา 3 เดือน โพรงประสาทฟันอาจจะ recovering กลับมาได้ กรณีต้องต่อชิ้นส่วนกลับเข้าที่เดิม ให้แช่น้ำหรือน้ำเกลือเป็นเวลา 20 นาทีก่อนยึดติด

 - Root fracture ถ้าเกิดแค่ส่วนของ coronal ให้ทำการรักษารากฟันแค่ส่วนนั้น

- Alveolar fracture ยึดด้วย flexible splint เน้นเรื่องการติดตามการหายของ bone และ soft tissue

- Concussion ติดตามอาการที่ 4 สัปดาห์ และ 1 ปี

- Crown-root fracture ติดตามอาการ 1 สัปดาห์ , 6-8 สัปดาห์ , 3 เดือน , 6 เดือน , 1 ปี และอย่างน้อย 5 ปี ตามลำดับ

Avulsion of Permanent Teeth

- เน้นกลับใส่ที่เดิมให้ได้ *

- หลีกเลี่ยงการสัมผัสส่วนของรากฟัน

- ถ้าฟันสกปรก ให้แช่ในนม น้ำเกลือ หรือน้ำลายของคนไข้

- ถ้าใส่กลับได้เลยก่อนมาโรงพยาบาล ให้ใส่กลับและกัด gauze ไว้ *

Storage medium of avulsed tooth

  1. Hank’s balanced salt solution (HBSS) *
  2. Propolis : สเปย์ฉีดพ่นคอเพื่อลดการกระคายคอและช่วยให้ชุ่มคอ
  3. Oral Rehydration Salt : แก้ท้องร่วง
  4. Cling Film : แผ่น wrap อาหาร
  5. Cow’s milk : นมวัว
  6. Rice Water : น้ำซาวข้าว

Guideline (Closed apex)

  1. ทำความสะอาดบริเวณที่เกิดบาดแผลด้วย น้ำเปล่า น้ำเกลือ หรือ CHX
  2. Confirm ตำแหน่งที่ใส่กลับทั้งทางคลินิกและภาพถ่ายรังสี
  3. ถ้าตำแหน่งไม่ถูก ให้ใช้นิ้วขยับ สามารถทำได้ถึง 48 ชม หลังเกิดอุบัติเหตุ
  4. ยาชา ถ้าเป็นไปได้ ให้ใช้ ‘no vasoconstrictor’
  5. ยึดด้วย flexible splint เป็นเวลา 2 สัปดาห์
  6. ควรเปิดรักษารากฟันภายใน 2 สัปดาห์
  7. จ่ายยาฆ่าเชื้อ
  8. ให้คำแนะนำหลังการักษา
  9. ติดตามอาการ 2 สัปดาห์ , 4 สัปดาห์ , 3 เดือน , 1 ปี หลังจากนั้นอย่างน้อย 5 ปี

Guideline (Open apex)

  1. ทำกรณีเดียวกับปลายรากปิด
  2. Goal : ให้ฟันสร้างรากต่อ
  3. ถ้าไม่สามารถเกิด revascularization ได้เอง ต้อง

- Apexification : เปิดรักษารากฟันและอุดด้วย MTA

 - Pulp revitalization : เปิดรักษารากฟัน แยงไฟล์ทะลุปลายราก และอุดด้วย MTA

  1. ติดตามอาการ 2 สัปดาห์ , 1 เดือน , 2 เดือน , 3 เดือน , 6 เดือน , 1 ปี หลังจากนั้นอย่างน้อย 5 ปี